Czym jest ADOS-2? Badanie w kierunku spektrum autyzmu u dzieci i dorosłych

Dowiedz się, czym jest badanie ADOS-2, jak przebiega i czy można wykonać je u osoby dorosłej. Sprawdź, kiedy warto zgłosić się na diagnozę spektrum autyzmu.

Czym jest ADOS-2 i jak wygląda badanie u osoby dorosłej?

ADOS-2 to jedno z narzędzi wykorzystywanych podczas diagnozy spektrum autyzmu. Badanie ma formę uporządkowanego spotkania ze specjalistą, który podczas rozmowy i wykonywania określonych zadań obserwuje sposób komunikowania się, budowania kontaktu oraz reagowania w sytuacjach społecznych.

ADOS-2 może być stosowany zarówno u dzieci, młodzieży, jak i osób dorosłych. Nie jest testem wiedzy, egzaminem ani kwestionariuszem, do którego trzeba nauczyć się właściwych odpowiedzi. Jego zadaniem jest dostarczenie specjaliście informacji pomocnych w ocenie cech związanych ze spektrum autyzmu.

Co oznacza skrót ADOS-2?

Nazwa ADOS-2 pochodzi od angielskiego określenia Autism Diagnostic Observation Schedule – Second Edition. W języku polskim narzędzie bywa określane jako protokół obserwacji diagnostycznej w kierunku autyzmu.

Jest to wystandaryzowana i częściowo ustrukturyzowana metoda obserwacji. Oznacza to, że specjalista korzysta z określonego zestawu aktywności i tematów rozmowy, ale jednocześnie dostosowuje sposób prowadzenia spotkania do wieku, poziomu rozwoju mowy i możliwości badanej osoby.

Czy ADOS-2 wykonuje się u dorosłych?

Tak. ADOS-2 może być elementem procesu diagnostycznego u osób pełnoletnich, również tych, które płynnie posługują się mową i dopiero w dorosłości zaczęły podejrzewać u siebie spektrum autyzmu.

Podczas badania osoby dorosłej specjalista może zwracać uwagę między innymi na:

• sposób prowadzenia i podtrzymywania rozmowy,
• komunikację niewerbalną,
• rozumienie relacji i sytuacji społecznych,
• sposób opowiadania o emocjach i doświadczeniach,
• elastyczność zachowania i myślenia,
• występowanie powtarzalnych wzorców zachowania lub szczególnych zainteresowań.

ADOS-2 nie polega jednak na ocenianiu pojedynczych gestów, słów czy zachowań. Obserwowany jest szerszy sposób funkcjonowania osoby podczas całego spotkania.

Jak przebiega badanie ADOS-2 u dorosłego?

Osoba badana rozmawia ze specjalistą, odpowiada na pytania oraz wykonuje zaproponowane aktywności.

Niektóre zadania mogą na początku wydawać się nietypowe. Są jednak przygotowane w taki sposób, aby stworzyć okazję do obserwacji komunikacji, wyobraźni, wzajemności w kontakcie oraz reagowania na sytuacje społeczne.

Czy ADOS-2 daje diagnozę autyzmu?

Wynik ADOS-2 nie powinien być traktowany jako samodzielna diagnoza. Jest jednym ze źródeł informacji wykorzystywanych przez specjalistę lub zespół diagnostyczny.

Pełna diagnoza osoby dorosłej może obejmować także:

• szczegółowy wywiad kliniczny,
• analizę historii rozwoju od dzieciństwa,
• informacje o funkcjonowaniu w szkole, pracy i relacjach,
• dodatkowe kwestionariusze lub testy,
• ocenę innych możliwych przyczyn zgłaszanych trudności,
• konsultację psychiatryczną lub psychologiczną.

Wyniki obserwacji należy interpretować w połączeniu z pozostałymi informacjami. Trudności w komunikacji społecznej mogą bowiem pojawiać się również w innych stanach klinicznych, dlatego ostateczny wniosek wymaga całościowej oceny.

Co może dać diagnoza w dorosłości?

Dla wielu osób diagnoza jest sposobem na lepsze zrozumienie własnych potrzeb, reakcji i dotychczasowych doświadczeń. Może pomóc nazwać przyczyny przeciążenia, trudności w relacjach albo problemów z funkcjonowaniem w pracy.

Rozpoznanie może również ułatwić dobranie odpowiedniego wsparcia, wprowadzenie korzystnych zmian w codziennym otoczeniu oraz bardziej świadome komunikowanie swoich potrzeb.

Diagnoza nie zmienia tego, kim jest dana osoba. Może natomiast uporządkować wiedzę o jej sposobie funkcjonowania i wskazać obszary, w których potrzebuje ona większego zrozumienia lub dostosowania.

Badanie ADOS-2 dla dorosłych w Szczecinie

W Centrum Zrozumienie prowadzimy badania ADOS-2 oraz konsultacje dla osób dorosłych, które podejrzewają u siebie spektrum autyzmu lub chcą lepiej zrozumieć swoje funkcjonowanie.

Dbamy o spokojną atmosferę, jasne wyjaśnienie kolejnych etapów i indywidualne podejście do każdej osoby. Przed umówieniem wizyty informujemy, co obejmuje usługa, jak wygląda badanie oraz czy ADOS-2 jest częścią szerszego procesu diagnostycznego.

Najczęściej zadawane pytania

Czy ADOS-2 jest testem pisemnym?

Nie. Jest to przede wszystkim obserwacja prowadzona podczas rozmowy i wykonywania określonych aktywności ze specjalistą.

Czy podczas badania można udzielić złej odpowiedzi?

Nie. Badanie nie ocenia wiedzy ani inteligencji. Nie ma w nim odpowiedzi dobrych i złych.

Czy pozytywny wynik ADOS-2 oznacza autyzm?

Nie automatycznie. Wynik powinien zostać przeanalizowany razem z wywiadem, historią rozwoju i pozostałymi elementami diagnozy. ADOS-2 jest narzędziem wspierającym ocenę, a nie samodzielnym rozpoznaniem.